Arquivo da tag: lingvoj

Pli malfacile legi la araban

Rezultoj de lastatempa esploro

Ĝis la aĝo de 31, krom lernado de la greka alfabeto dum du jaroj de gimnazio, mi ekskuzive uzis la latinan alfabeton. Transloĝiĝante al Israelo, mi intense, per plenmergiĝa metodo, lernis la hebrean dum kvin monatoj kaj tuj poste sen tro da malfacilaĵoj mi plene ekuzis ĝin kaj baldaŭ eĉ ekprelegis pri informadiko hebree. Sendube ankaŭ la hebrea skribo postulas iom da intelekta streĉo sed poste, kiam mi eklernis la araban skribon mi trafis en neatenditaj malfacilaĵoj, kiujn mi atribuis al personaj inklinoj.

Nun, laŭ la rezultoj de lastatempa esploro, mi malkovras…

(Legu pli ĉe Esperanta Retradio)

Proksima parolado

Se oni aŭskultas paroladojn en Esperanto – ĉu en kongreso ĉu en radio – la tono de tiuj paroladoj plej ofte estas oficialeca, ĉar ja ankaŭ la temoj pritraktataj ne venas el la privata sfero. Tiuj paroladoj plej ofte havu ja instruan kaj edifan karakteron. Tio certe levas la moralan motiviĝon de la geaŭskultantoj kaj por “pacaj batalantoj” la morala forteco certe estas grava.

Aliflanke por plikreskigi la lingvon en la homoj, tio ne sufiĉas: Tiu oficialeca parolado tenas tre grandan distancon inter parolanto kaj aŭskultanto. La lingvo iel ŝvebas super la homoj sed ĝi ne fariĝas parto de la homoj. Se ni konsideras la lingvon kiel ion sanktan, tiam tio signifas ke ni devas pritrakti ĝin tre singarde. Normala homo konsideras…

Legu pli kaj aŭskultu la tuton  ĉe ESPERANTA RETRADIO

Bonoboj preskaŭ parolas

Sciencistoj jam de iom da tempo malkovris, ke simioj de la specio ´bonoboj´ (Pan paniscus), priskribitaj unuafoje en la jaro 1928, estas vivuloj plej similaj al la homoj, laŭ genetika strukturo. Post tiu eltrovo, ili intense kaj insiste esploras la karakterizajn ecojn de tiuj bestoj, cele al pli profunda kono pri la evoluo de specioj kaj eĉ pri la homo.

Antaŭ ne longe oni publikigis unu plian interesan studaĵon pri bonoboj. Ĝin plenumis laborgrupoj svisa (Neuchatel) kaj brita (Birmingham). Temas pri la komunikado inter la simioj. Oni jam antaŭe sciis, ke ili abunde komunikas reciproke per gestoj, krioj, kondutoj kaj mienesprimoj. Nun la biologiistoj sukcesis registri voĉan sistemon de komunikado tre similan al tiu de homaj beboj, antaŭ ol ĉi tiuj komencas paroli….

Legu pli kaj aŭskultu ĉe ESPERANTA RETRADIO

La estonteco de lingvoj en la mondo

La angla kiel gepatra lingvo forte malkreskos, la araba kreskos, nur kelkaj lingvoj regos en la mondo, plej multaj lingvoj elmortos.

La lingvo estas “vortaro de paliĝintaj metaforoj”, diris Jean Paul. Kiam ni estas farintaj ion, ni esprimas la pasintecon per ido de la prahindeŭropa “kap”, kio signifis “kapti”. Abstraktaj nocioj kaj gramatikaj elementoj ekestis el vortoj por konkretaĵoj, el vortoj kiel kapo aŭ ventro ekzemple fariĝis lokindikoj kiel “antaŭ” aŭ “mezo”. Sed ne nur la signifo de vortoj pli ĝeneraliĝis , sed ankaŭ la formo, vortoj pli mallongiĝis, kunmetiĝis. Gramatiko estas disfalo, aŭ kiel diras la israela lingvisto Guy Deutscher, “ĝi estas senkompata maŝino por blankigo kaj kunpremado”. Kaj tiel la…

Legu pli kaj aŭskultu ĉe …. Esperanta Retradio

Iomete pri dulingvaj vortaroj

En mia artikolo pri tradukado mi menciis vortarojn – ĉar tradukistoj bezonas ilin – kaj en mia artikolo de la 21-a de marto mi parolis tre ĝenerale pri leksikografio.

Hodiaŭ mi volas paroli iomete pli detale pri dulingvaj vortaroj – sed evidente mi povas pritrakti nur malmultajn aspektojn.

Nuntempe multaj tipoj de vortaroj ekzistas en elektronika formo, ofte en la interreto. Kaj la produktado kaj la uzeblecoj estas tre malsamaj ol tiuj de la presitaj vortaroj. Sed ĉi tie mi limiĝas al la presitaj.
Ankaŭ estas grandega diferenco inter unulingvaj kaj dulingvaj vortaroj. Ĉiu el la du tipoj prezentas grandajn, sed…

Legu pli kaj aŭskultu ĉe ESPERANTA RETRADIO